Otizmli küçük çocuklarda iletişim müdahaleleri yalnızca terapi odasında yürütülen çalışmalardan oluşmaz. Ebeveynlerin günlük rutinlerde çocuğun iletişim girişimlerini fark etmesi, yanıtlaması ve iletişim fırsatları oluşturması önemli bir müdahale bileşeni olabilir.
Hanen More Than Words programı nedir?
Hanen More Than Words, otizmli veya sosyal iletişim güçlüğü olan küçük çocukların ebeveynlerine yönelik yapılandırılmış programlardan biridir. Program; çocuğun iletişim girişimlerini takip etme, karşılıklı etkileşimi artırma ve gündelik rutinleri iletişim fırsatlarına dönüştürme gibi stratejilere odaklanır.
Hanen More Than Words araştırmaları
Programla ilgili randomize kontrollü bir çalışmada tüm çocuklar için genel ve tek yönlü bir üstünlük gösterilmemiş; bazı sonuçların çocuğun başlangıç özelliklerine göre değişebildiği bildirilmiştir (Carter et al., 2011). Bu nedenle Hanen veya başka bir program “her otizmli çocuk için en etkili yöntem” şeklinde sunulmamalıdır.
Aileye ve çocuğa uygun iletişim desteği
Ebeveyn aracılı yaklaşımın uygunluğu çocuğun iletişim profili, ailenin hedefleri ve günlük yaşam koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Dil ve konuşma terapisti, aileye doğal etkileşimler içinde uygulanabilecek bireyselleştirilmiş stratejiler öğretebilir.
Kaynaklar
- Carter, A. S., Messinger, D. S., Stone, W. L., Celimli, S., Nahmias, A. S., & Yoder, P. (2011). A randomized controlled trial of Hanen’s “More Than Words” in toddlers with early autism symptoms. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 52(7), 741–752. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2011.02395.x
- American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Autism and autism spectrum disorder [Practice portal]. Retrieved September 28, 2026, from https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/autism/
Son güncelleme: 28 Eylül 2026